↓Skip to main content

Telegram Bot API'ye Giriş - #6

·605 words·3 mins

Bu kısımda artık değinmek istediğim konu Butonlar ve Klavyeler. Metin tabanlı diyalogları daha pratik ve işlevsel olan butonlarla değiştirebiliriz.

Telegram’da temelde iki adet buton tipi var, önce ona değinmek istiyorum:

  1. Reply Butonları: Kullanıcıya önceden tanımlı metin seçenekleri sunmaya yarar. Ekranın alt kısmında, normal telefon klavyesinin yerine açılır ve kullanıcı hızlıca dokunup yanıt verebilir.
  2. Inline Butonlar: Mesajın hemen altında, sohbetin içinde görünürler. Hızlı navigasyonlar, kısayollar, URL açma, oyunlar ve daha fazlası içindir.

Ben de bu yazımda Inline Butonlarına sadık kalacağım ve onun üzerinden anlatacağım.

Gerekli Nesneleri Import Etmek #

Öncelikle gerekli dependencies kısımlarını import edelim:

import os
from dotenv import load_dotenv
from telegram import Update, InlineKeyboardButton, InlineKeyboardMarkup
from telegram.ext import (
    Application,
    MessageHandler,
    CommandHandler,
    filters,
    ContextTypes,
)

load_dotenv()

Burada InlineKeyboardButton ve InlineKeyboardMarkup asıl başroller diyebilirim. Çünkü bunlar butonları oluşturmak ve buton düzenlerini mesaja yapıştırmak için kullanılan düzenleyici object’ler.

Buton Oluşturma Mantığı #

Butonları oluşturmak için şu şekilde kodlara ihtiyacımız var. __init__ metodunda Application builder’dan önce tanımlamak lazım:

def __init__(self):
    
    next_button = InlineKeyboardButton(text="İleri", callback_data="ileri")
    back_button = InlineKeyboardButton(text="Geri", callback_data="geri")
    
    url_button = InlineKeyboardButton(
        text="NetworkRose",
        url="https://networkrose.is-a.dev"
    )

Şimdi burada belirttiğim alanlar şu şekilde:

  • text="" kısmı kullanıcının göreceği metin; butonun üstünde bu text yazacak.
  • callback_data="" kısmı: Butona tıklanıldığı zaman Telegram sunucuları botumuza yeni bir Update içinde bu veriyi geri döndürür. Bunun sayesinde hangi butona basıldığını kod tarafında hızlıca tanımlama imkânımız olacak.
  • url_button kısmındaki url="" ise callback_data gerektirmez. Çünkü davranışı zaten tanımlıdır; kullanıcı butona tıkladığında doğrudan belirtilen URL’ye yönlendirilir.

Klavye Düzenlerini Oluşturmak #

Bu adımdan sonra oluşturduğumuz butonları klavyelere, yani buton düzenlerine yerleştirmek kaldı. Bu klavyeler iki menü arasında ileri-geri gezinmek için kullanılacak.

Önce klavyeleri saklamak için yine class seviyesinde iki alan eklememiz lazım:

self.keyboard_m1 = InlineKeyboardMarkup([[next_button]])
self.keyboard_m2 = InlineKeyboardMarkup([[back_button], [url_button]])

Burada dikkat edilmesi gereken nokta: InlineKeyboardMarkup butonları iki boyutlu bir liste olarak bekler. Her iç liste, klavyedeki bir satıra karşılık gelir.

  • keyboard_m1 içinde sadece [[next_button]] var; yani ilk satırda sadece İleri butonu duruyor.
  • keyboard_m2 içinde ise [[back_button], [url_button]] var. İki ayrı iç liste olduğu için Geri butonu üst satırda, URL butonu ise onun altındaki satırda yer alacak.

Eğer bir satırda birden fazla butonu yan yana koymak isteseydik, o satırın listesine art arda buton eklememiz yeterliydi: [[button1, button2]] gibi.

Bu kodları istediğimiz yere yerleştirebiliriz ama önemli olan kısım; klavye değişkenlerinin, menüyü gönderecek metodun erişebileceği bir yerde (örneğin self üzerinde) tanımlanmış olmasıdır.

Menü Gönderme Fonksiyonu ve HTML Formatı #

Şimdi klavyeleri kullanıcıya iletmek kaldı. Gönderdiğimiz mesaja reply_markup parametresi eklemek gerekiyor bunun için. Ayrıca metinde formatlama desteği kazandırmak için de parse_mode="HTML" parametresini eklememiz lazım.

async def send_menu(self, who, txt, kb):
    try:
        await self.application.bot.send_message(
            chat_id=who,
            text=txt,
            reply_markup=kb,
            parse_mode="HTML"
        )
    except Exception as e:
        print(f"Menü gönderilemedi. Hata: {e}")

Belirtilen klavyeyi içeren menü mesajı için bu fonksiyona ihtiyacımız var:

  • who: Mesajın gönderileceği kullanıcının chat_id bilgisini taşır.
  • txt: HTML tag destekli mesaj metni (örneğin <i>Menu 1</i> gibi italik yazılar için).
  • kb: Oluşturduğumuz InlineKeyboardMarkup nesnesi.

reply_markup=kb diyerek oluşturduğumuz buton düzenini doğrudan mesaja yapıştırmış oluyoruz.

Komut Ekleme ve Menüyü Tetikleme #

Şimdi menüyü tetiklemek için gerekli işlemleri göstereceğim.

Öncelikle botunuza @BotFather ile /menu komutunu veya istediğiniz bir isimde menü komutunu tanımlayın.

Sonrasında __init__ içinde bu komutu yakalamak için bir handler oluşturalım:

self.application.add_handler(CommandHandler("menu", self.menu_command))

Ardından menu_command metodunu yazıyorum:

async def menu_command(self, update: Update, context: ContextTypes.DEFAULT_TYPE):
    user_id = update.effective_message.from_user.id
    await self.send_menu(
        user_id,
        "<i> Menu 1</i>",
        self.keyboard_m1
    )

Bunların ardından bir eksik yoksa Telegram botunda /menu yazınca “Menu 1” yazan italik bir metin ve altında İleri yazan butonlu bir menü gelir.

Tam koda ve tüm tutorial boyunca eklediğim örneklere şuradan bakabilirsiniz:

GitHub - 10_En_Temel.py

Bu arada bu kodlara kadar İleri ve Geri butonları callback_data değerini taşıyor ama bunları henüz tetikleyecek, işleyecek CallbackQueryHandler yapısını eklemedik. Onu eklemediğimiz için şu an butonlara tıklasak bile ekranda bir hareket göremeyiz. Buton tıklamalarını yakalama ve menüler arasında canlı gezinmeyi diğer yazımda (#7) anlatacağım.