Telegram Bot API'ye Giriş - #3

Şimdi değineceğim şey kullanıcılarından gelen mesajların işlenmesi aslında. Hani Telegram Bot API’den Update object geliyordu ya, bizim bunu tuttuğumuz daha doğrusu bu çağrıyı aldığımız fonksiyon on_update_received‘di. Bu Update object üzerinden birçok bilgiye ulaşabiliyoruz, bir listesini aslında görmüş olduk önceki yazılarda; mesela first_name, text vesaire vesaire.

Daha iyi akılda kalması için kullanıcının gönderdiği mesajı mesela görmeyi deneyelim. Bu arada Update object’in bilgileri tam olarak listelenmiş, göz atabilirsiniz: core.telegram.org/bots/api#update

Kullanıcı Mesajını Yakalamak #

Şimdi biz kullanıcının mesajını almak istiyorsak iki değeri bilmeliyiz:

• Mesajı kim gönderdi? Bu, Update object içinde update.message.from_user kısmında tutuluyor.
• Ne gönderildi? Yani kullanıcı bize ne yolladı o önemli, onu da update.message.text kısmında görebiliyoruz.

Şimdi daha önce print(update) diyerek o object’in o anki hâlini tamamen çekmiştik; yani bir kullanıcı text yolladığı zaman Update object’in nasıl gözüktüğünü gördük.

Şimdi fonksiyonumuzu güncelleyelim:

    async def on_update_received(self, update: Update, context: ContextTypes.DEFAULT_TYPE):
        msg = update.message
        user = msg.from_user

        print(f"{user.first_name} isimli kullanıcının mesajı: {msg.text}")

Bu şekilde işte istediğimiz o mesaja erişebileceğiz. python main.py dediğimiz zaman polling mekanizması çalışıyor olacak, Telegram sunucusundan bir şeyler bekleyecek. Sonra oluşturduğumuz bota bir şeyler yazdığımız zaman terminalimizde kimin ne yazdığını görüyoruz:

‎ b isimli kullanıcının mesajı: Ağlara Fısıldayan Adam

Bu şekilde gördüğünüz gibi aslında ayıkladık resmen Update object’i.

Bot ile Mesaj Göndermek #

Şimdi bir de bot mesaj göndersin istiyorsak onun adımlarını göstereceğim.

Öncelikle ihtiyacımız olan burada 3 kısım var:

1. Kullanıcının Etkileşimi: Telegram kullanıcısı kesinlikle botunuza önceden /start diyerek bir mesaj atmış olmak zorunda. Botlar kullanıcılara durduk yere ilk mesajı atamaz. Bunun tek istisnası; botun admin olduğu bir kanala veya gruba katılım isteği gönderilmesi veya botun zaten mesaj gönderme yetkisiyle bir gruba, kanala eklenmiş olmasıdır.
2. Chat/User ID: Kullanıcının benzersiz user_id ya da chat_id değerini bilmemiz gerekiyor. Bunu Update object içinde update.message.chat.id veya from_user.id üzerinden yakalıyoruz.
3. Mesaj Metni: 1 ile 4096 karakter arasında metin içeren bir String dizisi gerekiyor Telegram tek mesajda en fazla 4096 karaktere izin veriyor.

Şimdi bot class’ımız içinde yeni bir fonksiyon açmamız lazım:

    async def send_text(self, who, what):
        try:
            await self.application.bot.send_message(chat_id=who, text=what)
        except Exception as e:
            print(f"{who}'a mesaj gönderilemedi... Hata: {e}")

Burada who parametresi mesajın kime gideceğini belirten chat_id değerini tutar; what ise botun kullanıcıya göndereceği metni yani “text"i taşır.

self.application.bot.send_message kısmı ise python-telegram-bot lib’in Telegram Bot API’deki sendMessage metoduna HTTP POST isteği göndererek mesajı ilettiği asıl fonksiyondur.

Bir de fark ettiyseniz bu fonksiyon async. Çünkü ağ üzerinden Telegram sunucularına bir istek gönderilirken botun donup kilitlenmemesi, aynı anda birden fazla kullanıcının isteklerine cevap verebilmesi için bu işlem arka planda asenkron çalışır.

Statik Mesaj Gönderimi #

Ve bu asenkron yapı gereği bu mesaj gönderme fonksiyonunu doğrudan senkron çalışan main içinde çağıramıyoruz. Bunun yerine kullanılan yöntemlerden biri; bot henüz polling mekanizmasına girip sürekli dinlemeye başlamadan hemen önce, yani ayağa kalktığı __init__ aşamada bu mesajı tetiklemek. Bunun için post_init diye bir fonksiyon oluşturuyorum:

    async def post_init(self, application):
        await self.send_text(765745xxx, "Ağlara Fısıldayan Adam")

Bu kısımda işte who, what değerlerini veriyoruz. En önemlisi __init__ kısmında bot yapılandırılırken bu post_init‘i tanıtmak:

    def __init__(self):
        self.application = (
            Application.builder()
            .token(self.get_bot_token())
            .post_init(self.post_init)
            .build()
        )

Ayrıca sadece text mesaj değil; fotoğraf, ses, video gibi bir sürü metot var: core.telegram.org/bots/api#available-methods

Bu post_init yöntemiyle python main.py çalıştırdığımız her seferde bot ayağa kalkarken verdiğimiz statik user ID’ye bu mesajı otomatik olarak iletir.

Dinamik Yanıt Mekanizması #

Yalnız şöyle bir durum var; eğer biz böyle elle girdiğimiz statik bir ID’ye değil de, bota kim yazdıysa anında dinamik olarak ona cevap vermek istiyorsak, post_init kısmındaki mesajı kaldırabiliriz yada orayı boş bırakabiliriz. Asıl dinamik yanıt mekanizmasını on_update_received içinde kurgularız:

    async def on_update_received(self, update: Update, context: ContextTypes.DEFAULT_TYPE):
        if update.message:
            user_id = update.message.chat.id
            await self.send_text(user_id, "Ağlara Fısıldayan Adam")

Burada if update.message: ile gelen güncellemede bir mesaj nesnesi var mı diye kontrol ediyoruz. Varsa update.message.chat.id üzerinden mesajı atan kişinin ID’sini alıp self.send_text fonksiyonumuzu çağırıyoruz.

Başına koyduğumuz await anahtar kelimesi ise Python’a bu mesaj Telegram sunucularına iletilene kadar burada bekle, ama bu sırada arkadan gelen diğer işlemleri engelleme, programı dondurma talimatı veriyor. Asenkron tanımlanmış tüm fonksiyonlar çağrılırken mutlaka başına await konulmalıdır bu önemli ya.

Edit: Böylece bu şekilde hem statik (bot başlarken tek seferlik) hem de dinamik (gelen mesaja anında yanıt veren) mesaj gönderimini göstermiş oldum.